گردونه گروههای بویایی یا Fragrance Wheel چیست؟
گردونه گروه های بویایی یک نمودار مدور است که انواع گروههای بویایی، بهمراه زیرگروههای مربوطه را به تصویر می کشد. در این نمودار، روایح بر اساس شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان گروه‌بندی می‌شوند، تا رابطه آنها با یکدیگر نشان داده شود. گروههای بویایی که روی این نمودار مدور در مجاورت هم هستند، ویژگی‌های بویایی مشترکی دارند، در حالی که آنهایی که از یکدیگر دورترند، کمتر به هم مرتبط هستند.
این روش طبقه بندی روایح را یک نفر متخصص عطر به نام مایکل ادواردز تکمیل کرد و هدفش آن بود که به خرده فروشان کمک کند تا روایح عطری را به طور موثرتری به مشتریان خود پیشنهاد دهند. هر خانواده (گروه) از یک رایحه برجسته و اصلی تشکیل شده است، در حالی که «زیرگروهها» (یا خانواده های فرعی- روایح زیر مجموعه ی هر خانواده ) شامل ترکیبی از این روایح اصلی هستند.
گروه های بویایی
مرکباتی (Citrus)
رایحه‌های مرکباتی، قدیمی و بسیار فراوان هستند.
مواد اولیه اصلی این گروه شامل مرکبات و میوه‌ها مثل نارنج، لیمو، پرتغال، ماندارین، گریپ‌فروت و… هستند که غالباً با دسته‌های دیگر همراه می‌شوند.
اگر بوی سبک و مرکباتی این دسته با رایحه‌های آروماتیک و چرمی ترکیب شوند رایحه‌ای مردانه، و اگر با گروه دسته‌های گل ترکیب شوند، عطری زنانه ایجاد خواهد کرد و به دلیل خنک بودنشان برای فصول گرم گزینه مناسبی هستند. روایح مرکباتی ماندگاری کمی دارند و در نتیجه با گروه های بویایی دیگر ترکیب می شوند تا ماندگاری بیشتری پیدا کنند.
گروه بویایی مرکباتی به دو گروه زیر تقسیم می‌شود:
- مرکباتی آروماتیک Citrus Aromatic
- مرکباتی خوراکی Citrus Gourmand
آروماتیک (Aromatics)
یکی از مهم‌ترین گروههای بویایی، گروه آروماتیک است. این طیف از رایحه به طور عمده توسط مواد اولیه‌ای مانند رزماری، اسطوخودوس، زیره و گیاهانی که بوی قوی و پر قدرت و شدید دارند به وجود می‌آید.
ویژگی اصلی این گروه رایحه‌ای بسیار تندوتیز است که عموماً در عطرهای مردانه مورداستفاده قرار می‌گیرد.
گروه بویایی آروماتیک به پنج دسته تقسیم می‌شود:
- آروماتیک دریایی Aromatic Aquatic
- آروماتیک آرام‌بخش Aromatic Fougere
- آروماتیک میوه‌ای Aromatic Fruity
- آروماتیک گیاهی (سبز)Aromatic Green
- آروماتیک تند Aromatic Spicy
گلی یا گل‌دار (Floral)
وسیع‌ترین دسته عطرها، گروه بویایی گل‌دار است. این گروه شامل رایحه‌های متنوع و متعدد از جمله بوی آلوهیوی، گل‌دار دریایی، گل‌دار میوه‌ای و… است
عطرهای گل‌دار در نت‌های پایانی یا پایه‌ای خود، دربردارنده ی انواع گل‌ها و شکوفه‌ها هستند و بیشتر در عطرهای زنانه مورداستفاده قرار می‌گیرند.
عطرهای این گروه بویایی به شش دسته زیر تقسیم می‌شوند:
- گل‌دار آلدهیوی Floral Aldehiye
- گل‌دار دریایی Floral Aquatic
- گل‌دار میوه‌ایFloral Fruity
- گل‌دار میوه‌ای خوراکیFloral Fruity Gourmand
- گل‌دار گیاهی سبز Green Floral
- گل‌دار چوبی مشک دار Floral woody musk
مدیترانه‌ای یا قبرسی،چایپر(chypre)
جالب است بدانید توضیح درباره این دسته، ما بین گروههای بویایی سخت‌ترین گروه است. دلیل نام‌گذاری این گروه اولین‌بار در سال 1917 به خاطر عطر Coty chypre است.
این گروه بویایی بسیار تخصصی است و عطرهایی که با نوعی خاص از ترکیب نت‌های خزه‌ای، چوبی و گل‌دار است که می‌تواند به بوهای میوه‌ای یا چرمی نیز اشاره داشته باشد. ترکیبی که عمدتاً عطرهای سنگین و تندی را پدید می‌آورند.
شایان‌ذکر است که این طیف از عطرها در حال منسوخ‌شدن است و بیشتر عطرهای قدیمی در این دسته بویایی طراحی می‌شوند. همان‌طور که از نام گروه مشخص است بوییدن عطرهای این دسته می‌تواند تداعی‌کننده طبیعت مدیترانه و سواحل قبرس باشد
گروه مدیترانه‌ای به دودسته تقسیم می‌شود:
- چیپر گل بو Chypre Floral
- چیپر میوه‌ای Chypre Fruity
شرقی (Oriental)
گروه بوهای شرقی با عطر محصورکننده و گرما و حرارت خاص خود، یکی از مهم‌ترین گروههای بویایی به شمار می‌روند. در ساختار آنها نت‌های پایه‌ای گرم و محرک همانند شیر، وانیل، مشک در کنار چوب و رزین‌های خاص استفاده می‌شود.
این نت‌ها در عطرهای شرقی به طور معمول با عطر ادویه‌جات و عود ترکیب می‌شنوند و بویی گرم، دلپذیر و محرک را پدید می‌آورند
زیرگروههای بوهای شرقی به شرح زیر است:
- شرقی گل‌دار Oriental Flora
- شرقی آرامش‌بخش Oriental Fougere
- شرقی تند Oriental Spicy
- شرقی وانیلی Oriental Vanilla
- شرقی چوبی Oriental Woody
- شرقی چرمی Oriental Leather
چوبی (woody)
مواد اولیه مورداستفاده در فرایند تهیه ی این دسته از عطرها، رایحه‌هایی از چوب صندل با بوی مرموزش تا عطرهای خشک‌تر و تیزتری مانند سدر و خس‌خس و مواد رزینی و صمغی و با بوهای خاص و جذابشان است.
عطرهای این گروه بویایی اغلب مردانه و سنگین دارند و عموماً با دستة آروماتیک و میوه‌ای ترکیب می‌شوند و به پنج گروه زیر تقسیم می‌شوند:
- چوبی دریایی Woody Aquatic
- چوبی آروماتیک Woody Aromatic
- چوبی مدیترانه‌ای Woody Chipre
- چوبی گل‌دار مشک دار Woody Floral Musk
- چوبی تند Woody Spicy
